Seboreik Dermatit (Yağlı Egzama) Nedir? Tedavisi Nasıl Yapılır?

seboreik-dermatit

Seboreik dermatit Dünya’da yaygın görülen cilt hastalıklardan bir tanesidir. Ülkemizde de bol sayıda seboreik dermatit hastası vardır. Bu hastalığı A’dan Z’ye inceleyeceğiz.

Seboreik Dermatit (Yağlı Egzama) Nedir?

Seboreik dermatit, kronik bir egzama türü olarak kabul edilir. Yağlı egzama ismiyle de bilinir. Vücutta yağ bezlerinin yoğun olduğu yerlerde kendisi gösterir. Sıklıkla saç derisinde, sırtta, kaşlarda ve burunda rastlanır.

Yağlı egzamaya neyin sebep olduğu tam olarak bilinmiyor. Genler ve hormonların hastalıkta rol oynadığı düşünülüyor. İnsan cildinde çok sayıda mikroorganizma yaşar. Bu mikroorganizmaların da hastalığın oluşmasında etmen olduğuna inanılıyor.

Her yaştan insan bu hastalıkla karşılaşabiliyor. Bebeklik çağından tutun yaşlılık dönemi dahil her yaş grubu seboreik dermatit hastalığına yakalanabilir. Ancak 30-60 yaş arası yetişkinlerin ve bebeklerin bu hastalığa yakalandığına daha sık şahit olunur.

Seboreik Dermatiti Tetikleyen Etmenler

Aşağıdaki etmenlerin hastalığı tetiklediği ve semptomları arttırdığı görülmüştür.

  • Stres
  • Hormonal değişiklikler ve hastalıklar
  • Sert detarjanlar, sabunlar ve kimyasallar
  • Soğuk, nemsiz havalar
  • Çeşitli ilaçlar

Seboreik Dermatit Hangi Cinsiyette Daha Sık Görülür?

Hastalık, erkekler arasında kadınlara göre daha yaygındır. Bu yaygınlık büyük bir fark olduğunu düşündürmesin. Görülme sıklığının erkek ve kadınlardaki farkı %90 – %10 gibi uçuk oranlardan ziyade %55 – %45 gibi yakın oranlardadır.

Yağlı Egzama Hangi Hastalıklarla Birlikte Görülür?

Yetişkinlerde bağışıklık sistemini çökerten hastalıklar seboreik dermatitle birlikte görülebilir. Bu hastalıklara örnek olarak AIDS ve HIV verilebilir.

Sinir sistemi hastalıklarıyla birlikte görülmesine de sıkça rastlanır. Örneğin parkinson ve epilepsi hastalıkları. Bu hastalıklara yakalanan kişinin aynı zamanda seboreik dermatite yakalanma riski de artar.

Buna ek olarak alkol bağımlılığı, gül hastalığı, depresyon ve stres gibi psikolojik sorunlar da yakalanma riskini arttırırlar.

Seboreik Dermatit Bulaşıcı Mıdır?

Bir hastalık söz konusu olduğunda ilk aklına takılan sorulardan bir tanesi bulaşıcılıkla ilgilidir. Seboreik dermatit doğrudan kendisini ciltte belli ettiği için kişinin çevresindekiler tarafından fark edilebilir ve bulaşıcı olmasından korku duyulabilir.

Ancak endişe duyulmasını gerektirecek bir şey yoktur. Seboreik dermatit bulaşıcı değildir. Doğrudan veya dolaylı temaslarla bir kişiden diğerine geçmez.

Yağlı Egzama Nasıl Görünür?

Hastalık kepeklenme ve kızarıklarla kendisini belli eder. Burun çevresinde, saç derisinde ve kaşlarda belirginliği yüksektir. Yağ bezlerinin bol olduğu diğer bölgelerde de (örneğin göğüs kafesi ve sırt) görülebilir. Bu kızarıklar ve kepeklenmeler sosyal hayatta kişilerin psikolojisini etkileyebilecek boyutlara ulaşabilir.

Toparlamak gerekirse, dış görünüşte şu semptomlarla kendisini belli eder;

  • Kızarıklık
  • Yağlı ve şişlikler taşıyan cilt
  • Beyaz veya sarıya yakınsayan tonlarda kepeklenmeler
  • Kaşıntı ve yanma
  • Esmer tenlerde kendisini gösteren ciltte pembe tonlarında parçalar.

Seboreik Dermatitin Sebepleri Nelerdir?

Hastalığa neyin sebep olduğu tam olarak bilinmese de çeşitli tahminler var. Bu maddelere sebep olabileceği düşünülen tüm etmenler de denebilir. Bunlara göz atacak olursak;

  • Kişinin genetik yapısı
  • Hormonlarının işleyişi
  • Ciltte yer alan mikroorganizmalar

Yağlı egzamaya neden olabileceği düşünülen maddelerdir. Bu açıkçası pek de iyi bir tahmin değildir. Tıp dünyası maalesef bu alanda yeterli bulgulara ulaşamamıştır.

Seboreik Dermatit Alerjiler Sonucu Oluşabilir Mi?

Egzamanın çeşitli türleri alerjiler sebebiyle kendisini gösterebilir. Bunun bilincinde olan hastalar ve hasta yakınlarının aklına acaba seboreik dermatit de bir alerji sonucu mu oluşuyor gibi sorular geliyor.

Bu sorunun yanıtı net olarak hayır. Bu hastalık, egzamanın diğer türlerinin aksine herhangi bir alerji sonucu oluşmuyor.

Seboreik Dermatit Tanısı Nasıl Konur?

Seboreik dermatit kimi zaman sedef hastalığı veya atopik dermatit gibi görülebilir. Çeşitli karışıklıklar yaşayan hastalar mevcuttur.

Maalesef net şekilde seboreik dermatit tanısı koymak için bir test henüz bulunamamıştır. Kan testi veya idrar testi yaptırıp oradaki değerlerden yola çıkarak teşhis koymak gibi metotlar mevcut değildir.

Doktorlar cildinizin görünümüne, ortaya çıkan semptomlara bakarlar. Buna ek olarak tıbbi geçmişiniz, ailenizin yaşadığı hastalıklar ve benzerleri bir arada değerlendirilir. Bu değerlendirmenin ardından doktor teşhisi koyar.

Türkiye’de hiç karşılaşmasam da yurt dışında bazı doktorların yaptığını duyduğum bir uygulamadan bahsetmek istiyorum. Doktor kişinin cildinin hastalıklı bölgesinden ufak bir alanı kazıyarak alıyor. Ardından bu cilt parçalarını bir takım kimyasallarla karıştırıp mikroskopta inceliyor. Net tanı sağlamasa da benzer semptomlar ortaya çıkaran farklı hastalıkların elenmesine yardımcı olduğunu duydum.

Seboreik Dermatit Tedavisi

Bu hastalığın maalesef kesin bir sebebi olmadığı gibi kesin bir tedavisi de yok. Bununla birlikte semptomları azaltmak için alınabilecek bir takım önlemler var. Bunlara dikkat etmek kişinin hayat kalitesini arttırabiliyor.

Seboreik Dermatit ve Stres

Seboreik dermatit ve stres arasında önemli bir ilişki mevcut. Bu durum doktorlar tarafından dile getirilmekle de kalmıyor. Hastalar tarafından sıklıkla gözlemlenmiş bir durum.

Hastaların hayatındaki stres seviyesi arttığında kepeklenmeler ve kaşıntılar artıyor. Öğrenciler için sınav dönemi, çalışanlar için projenin zamanlaması veya evlilikte yaşanan problemler… Aklınıza gelebilecek her türlü stres kaynağından kaçınmak gerekiyor.

Seboreik Dermatit ve Beslenme

Aslında beslenme bölümü pek çok alt başlıktan oluşabiliyor. Seboreik dermatiti yabancı platformlardan da ciddi anlamda takip ediyorum. Hastalığın önüne geçmekte bazı besinlerden kaçınmak işe yarayabiliyor.

Buradaki bir handikap mevcut. Bu durum kişiden kişiye değişkenlik gösterebiliyor. Bir kişiyi kafeini bırakmak rahatlatırken başka bir kişiyi karbonhidratsız beslenmek rahatlatabiliyor. Şimdi çeşitli platformlarda değinilen bu maddeleri bir arada sunacağım. Aralarından bir veya birkaçını tüketmemek hastalığınızı rahatlatabileceği gibi hiçbir işe de yaramayabilir.

Gelelim listemize;

  • Yüksek yağlı yiyecekler: Patates cipsi ve kuruyemişleri azaltarak başlayabilirsiniz. Evde yapılan yemeklerde kullanılan yağ miktarını mümkün olduğunca düşürmek bu sürecin devamıdır. Yüksek yağlı yiyeceklerin tüketimini azalttığınızda bir rahatlama yaşayabilirsiniz.
  • Kafein: Kafein bilinenin aksine yalnızca kahvede bulunan bir uyarıcı değildir. Siyah çay, yeşil çay, bitter çikolata, kola, meyveli sodalar, puding ve daha pek çok içecek kafein içerebiliyor. Kafeini sıfırlamak gerçekten zor ancak yabancı platformlarda bazı hastalara yardımcı olduğuna dair pek çok yorum okudum.
  • Süt ve süt ürünleri: Süt ve süt ürünlerinin tüketimini azaltmak ya da sıfıra indirmek hastalığınıza iyi gelebilir.
  • Mayalanmış besinler: Mayalanarak oluşmuş besinlerden korunmak yağlı egzamayı rahatlatabiliyor. Mayalanmış yiyeceklere birkaç örnek; ekmek, yoğurt, bira ve peynir.
  • Glutensiz beslenme: Gluten alerjisi olan kişiler gluten yediğinde büyük zararlar görüyorlar. Bu bilinen bir gerçek. Alerjisi olmasa dahi seboreik dermatit hastası kişilerin glutensiz beslenmeye başlaması kimi zamanlarda hastalığı rahatlatabiliyor.

Elma Sirkesi / Tuzlu Su Terapisi

Hastalığı rahatlatmak adına kür denebilecek tuzlu suyla veya elma sirkesiyle yapılan uygulamalar var. Bir süre düzenli şekilde yapıldığında cildi rahatlatabiliyor.

Suyun içerisine tuz veya elma sirkesi ilave ederek bu karışımlar hazırlandıktan sonra uygulamanın farklı yöntemleri var. Bir sünger veya pamuk yardımıyla alınıp cilde sürülebilir. Bir diğer alternatif gözü kapatıp uzun süre bu karışımın içerisine kafayı daldırmak. Ciltte muhtemelen yanma hissi oluşacaktır. Nefes almak için ara verilip uygulamaya devam edilmeli. Birkaç dakikalık işlemin ardından temiz suyla durulamak gerekir.

Seboreik Dermatit Şampuanı

Seboreik dermatite iyi gelen çok sayıda şampuan var. Bunlardan bir kısmı yalnızca eczanelerden temin edilebilen medikal şampuanlar. Bazılarıysa çeşitli firmaların mağazalarından hatta kimi marketlerden temin edilebilecek şampuanlar.

Dikkat edilmesi gereken bir noktaysa seboreik dermatitin bu şampuanlara bir süre sonra alışabilmesi. Burada hastalık adeta bir bağışıklık kazanıyor. Bu sebeple listede yer alan şampuanlardan işinize yarayanları devamlı kullanmanızı önermiyorum. Birkaç şampuanınız olsun ve her yıkamada ya da haftalık olarak farklı şampuanlara geçin. Böylece kullandığınız şampuanlar devamlı olarak işe yarayabiliyor.

Sıklıkla tercih edilen şampuanların listesine gelecek olursak;

  • Clear Man (Özellikle mentollü olan)
  • Head Shoulders Clinical Strength
  • Sebamed Kepek Önleyici Şampuan
  • Prozinc Salicade
  • La Roche Posay Kerium Ds Anti-Dandruff Intensive
  • Babe Şampuan
  • DUCRAY Kelual DS Şampuan
  • Dermoskin Antiseborrheic Shampoo
  • Vichy Dercos Anti-Dandruff Sensitive
  • Bioderma Node DS+ Shampoo

Bu şampuanların mutlaka daha fazla çeşidi vardır ancak sıklıkla ismi geçenlerin listesi bu şekildedir.

Şampuanları Kullanırken Püf Noktalar

  1. Şampuanları yalnızca saç derinize uygulamak yerine hastalıklı diğer bölgelerinize de uygulayın. Örneğin kaşınıza veya burun kenarlarınıza da şampuanları uygulamak ilgili bölgedeki seboreik dermatiti rahatlatacaktır.
  2. Saç kremi ve saç kremi içeren şampuanlardan kaçının. Bu ürünler hastalığınızı muhtemelen daha kötü hale getirecek, kepeklenme, kızarıklık ve kaşıntıları arttıracaktır.
  3. Birkaç şampuan satın alın ve her yıkamada ya da haftalık olarak bir diğerine geçin. Zira bu hastalık bir noktadan sonra aynı şampuana alışıyor ve o şampuan işe yaramamaya başlayabiliyor.

Seboreik Dermatit İlacı / Kremi

Hastalığın yatıştırılmasında kortizol bazlı kremler işe yarayabiliyor. Maalesef kortizol insan vücudunda farklı yan etkiler ortaya çıkarabilen bir maddedir. Dolayısıyla devamlı olarak kortizollü kremler kullanmaktan kaçınmak gerekiyor. Bunları ancak doktor nezaretinde, doktorun söylediklerine uygun şekilde kullanabilirsiniz.

Coresatin adlı ilaç krem ve losyon formlarında bulunabiliyor. Tedavide çok etkili olan bu ilacın etkileri gerçekten kişiyi rahatlatıyor. Hızlı etki göstermesinin yanında kaşıntıları, kepeklenmeleri ve kızarıklıkları birkaç dakika içerisinde rahatlatabiliyor.

Blue cap önerilen farklı kremlerden bir tanesidir. Coresatin ve blue cap arasında şunu seçin demek kolay değil. Muhtemelen her ikisi de hastalığınızı rahatlatacaktır ancak birinin işe yaramaması durumunda diğerini deneyebilirsiniz.

Seboreik Dermatit Kesin Tedavi Var Mı?

Bu hastalıkla ilgili kesin tedaviyi bulduğuna inanan insanların yorumlarıyla karşılaşabilirsiniz. Maalesef bunun mümkün değildir. Seboreik dermatit için kesin tedavi geliştirilmemiştir.

Kesin tedaviyi bulduğuna inanan insanlarda kimi zaman bir veya birkaç ay, kimi zamansa yıllar sonra hastalığın izleri tekrar görülmeye başlıyor. Ayrıca bu kişilerin denediği tedavi yöntemleri kimi hastalarda hiçbir işe yaramıyor. Kişisel olarak birkaç hafta veya birkaç ay hastalıktan kurtulmalarının seboreik dermatit kesin tedavisi için yeterli olmadığını fark etmek gerekiyor.

Yorum Yapın!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir